
| miʔ | xama: | mu:l | hayu | -na:m | -ya:ʔ | wa:di | |
| you | accompany | that | dog | -the | -nom. | walk | |
| ma-winowa | pʰowaʔ | xama: | xol | -hu | -n | |
| his friend | them | alongside | around | -go | -ing | |
going around accompanying her friends going around following their friends | ||||||
| t̪iʔ | xama: | mo:wal | ma:n | duhu | -ka | daʔa | -de | -t̪e | mo:w | ma:dal | dibu | -ʔu | |
| her.logo. | accompany | him | she | go | -cause | want | -present | -but | he | her | hide | -reflex. | |
she wanted him to follow her but he hid from her | |||||||||||||
| t̪iʔ | xama: | ma:n | mo:wal | duhu | -ka | daʔa | -de | -t̪e | mo:w | ma:dal | dibu | -ʔu | |
| her.logo. | accompany | she | him | go | -cause | want | -present | -but | he | her | hide | -reflex. | |
she wanted him to follow her but he hid from her (2) | |||||||||||||
| k'o | na | -kʰe | t̪a | ma | mu:l | kawiya baa | dakol | -na:m | -mo:waʔ | xama: | xol | -hu | -ʔ | |
| what | be | -in order to | Q | you | that | boy | wild | -the | -him | accompany | around | -go | -Q | |
why are you following that wild boy around? | ||||||||||||||
| t̪oʔ | xama: | ma:n | xol | -hu | |
| me | accompany | she | around | -go | |
she followed me around | |||||
| t̪oʔ | xama: | |
| me | accompany | |
following me | ||
| ma:daʔ | xama: | na:maʔ | xol | -hu | -n | |
| her | accompany | always | around | -go | -ing | |
always following her around | ||||||
| ma:daʔ | xama: | ʔa: | xol- | -hu | -y | |
| her | accompany | I | around- | -go | -past | |
I followed her around | ||||||
| ma:daʔ | xama: | ʔa: | xol- | -hu | |
| her | accompany | I | around- | -go | |
I followed her around (2) | |||||
| xama: | xol- | -hu | -t̪i | -n | |
| accompany | around | -go | -mev. | -ing | |
| ʔa: | pʰowaʔ | xama: | xol- | -hu | -t̪i | -n | |
| I | them | accompany | around- | -go | -mev. | -ing | |
I am following them around | |||||||
| ma:daʔ | xama: | duhu | -n | |
| her | accompany | go | -ing | |
following her | ||||
| t̪oʔ | xama: | kawiya ma:t̪a | xol- | -hu | -y | ma:n | |
| me | accompany | girl | around- | -go | -past | she | |
the girl who followed me around | |||||||
| mo:waʔ | xama: | t̪a | ma | duhu | -j | -ade | -ʔ | |
| him | accompany | Q | you | go | -semelf. | -present | -Q | |
are you going to follow him? | ||||||||
| mu:l | -yajul | ma:n | xama: | -ji | -n | xa | -muu | -xaʔ | |
| that | -acc. | she | accompany | -semelf. | -ing | water | -there | -towards | |
| nan | min | bich'uʔ | nant̪e | ʔa: | ma:daʔ | xama: | xol- | -hu | -t̪i | -n | |
| and | thus | small | but | I | her | accompany | around | -go | -mev. | -ing | |
and although I was young, I followed her around | |||||||||||
| ma:daʔ | xama: | xol- | -hu | -t̪' | ʔa: | na | -tʰe | |
| her | accompany | around- | -go | -mev. | I | be | -used to | |
I used to follow her around | ||||||||
| meʔ | pʰow | k'o | yehe | -t̪a | meʔ | ʔa: | meʔ | pʰowaʔ | xama: | xol- | -hu | -t̪' | -tʰe | |
| char. | they | what | do | -mev. | char. | I | char. | them | accompany | around- | -go | -mev. | -used to | |
I used to follow them around (doing) whatever they did | ||||||||||||||
| xama: | xol- | -hu | -n | |
| accompany | around- | -go | -ing | |
| masa:n | xama: | |
| white man | accompany | |
| masa:n | ma:t̪a | subu | xama: | |
| white person | woman | three | accompany | |
| mo:waʔ | xama: | t̪a | ma | wa:de | -ʔ | |
| him | accompany | Q | you | walk | -Q | |
are you following him? | ||||||
| mo:wal | xama: | -ji | -n | |
| him | accompany | -semelf. | -ing | |
| mo:w | ma:dal | xama: | -ji | |
| he | her | accompany | -semelf. | |
he follows her | ||||
| ma:n | mo:wal | xama: | -ji | |
| she | him | accompany | -semelf. | |
she follows him | ||||
| pʰowaʔ | xama: | |
| them | accompany | |
| t̪iʔ | xama: | mo:wal | duhu | -ka | daʔa | -di | -n | ma:n | mo:wal | baʔole | |
| her.logo. | alongside | him | go | -cause | want | -present | -ing | she | him | call | |
she called him because she wants him to accompany her | |||||||||||
| nan | mil | xama: | ka: | -la | -n | |
| and | from.that | alongside | jump | -down | -ing | |
and (she) jumped down after that | ||||||