
| ʔa: | kʰe | -mane | |
| I | dance | -dance | |
| ya | kʰe | -mane | |
| we | dance | -dance | |
| chuma | kʰe | |
| enemy | dance | |
enemy dance | ||
| chuma | kʰe | -mane | -n | |
| enemy | dance | -dance | -ing | |
enemy dancing | ||||
| ja:ʔ diwel | kʰe | -mane | -n | |
| ghost | dance | -dance | -ing | |
devil dancing | ||||
| ja:ʔ diwel | kʰe | |
| ghost | dance | |
devil dance | ||
| xajaha | kʰe | -mane | -n | |
| whiskey | dance | -dance | -ing | |
| hilt̪in | kʰe | -mane | |
| Indian | dance | -dance | |
| dashoyaʔ | -ya:ʔ | kʰe | -mane | -n | |
| young woman | -nom. | dance | -dance | -ing | |
| t̪i | dashoyaʔ | -ya:ʔ | kʰe | -mane | -n | |
| as if | young woman | -nom. | dance | -dance | -ing | |
| kʰe | -na:m | |
| dance | -the | |
| pʰow | kʰe | -mane | |
| they | dance | -dance | |
| ʔu:l | kʰe | -mane | -ya | |
| now | dance | -dance | -passive | |
it was danced already (the dance already happened) | ||||
| du: | -du: | kʰe | -mane | -t̪a | |
| different | -different | dance | -dance | -mev. | |
| kʰe | -mane | -ya | mu:l | jit̪e | -ka | -m | |
| dance | -dance | -passive | that | stop | -cause | -command | |
stop that dance being danced! (imperative) | |||||||
| mo:w | kʰe | -mane | sha: | |
| he | dance | -dance | know | |
| ʔa: | kʰe | -mane | -j | -ade | |
| I | dance | -dance | -semelf. | -present | |
| ʔa: | du: | -du: | kʰe | -mane | -t̪a | jadi | -tʰe | |
| I | different | -different | dance | -dance | -mev. | see | -used to | |
I used to see various dances danced | ||||||||
| chuma | kʰe | -mane | jadi | -n | |
| enemy | dance | -dance | see | -ing | |
watching enemy dancing | |||||
| chuma | kʰe | -mane | ya | jadi | |
| enemy | dance | -dance | we | see | |
| t̪iʔ | xama | ditʰal | -ka | -n | mo:w | ʔoʔ | kʰe | -mane | -nha | |
| his.logo. | foot | hurt | -cause | -ing | he | still | dance | -dance | -not | |
| xama sili | -wi | kʰe | -mane | -ka | |
| heel | -with | dance | -dance | -cause | |
| xama sili | -wi | mane | -n | |
| heel | -with | dance | -ing | |
| xaʔashisalji | -da | ʔu:l | kʰe | dak'al | -ʔa | |
| dawn | -when | now | dance | finish | -passive | |
the dance was finished at dawn the dance was finished when it was morning | ||||||
| nan | kʰe | hay | shil | -da | -na:m | ya | t̪ak' | diwe | mane | -n | |
| and | dance | stick | swing | -when | -the | we | four | night | dance | -ing | |
| xawa: xale | -ya:ʔ | kʰe | -mane | -n | |
| fir tree | -nom. | dance | -dance | -ing | |
| tree | -ya:ʔ | kʰe | -mane | -n | |
| tree | -nom. | dance | -dance | -ing | |
| ʔishiʔ | semaʔ | mo:w | ko | -hu | |
| feather back covering | wear | he | out | -go | |
he went out dressed in his feather back covering he left clothed in his dance feathers | |||||
| kʰe | kawa:l | -ay | du: | na | -t̪i | -n | ja:ʔ | ch'a:kan | na | -n | |
| dance | skilled | -plural | other | be | -mev. | -ing | person | several | be | -ing | |
several other people are expert dancers | |||||||||||
| kʰe | -mane | pʰili | -ʔ | da:ʔa | -n | pʰow | hoho | -ji | |
| dance | -dance | go (plural) | -semelf. | want | -ing | they | feel nervous | -semelf. | |
they want to go dance so they are in a hurry they are anxious to go dance they are nervous from wanting to dance they feel antsy to go dancing | |||||||||
| kʰe | -mane | pʰili | -ʔ | da:ʔa | -n | pʰowal | hoho | -ji | |
| dance | -dance | go (plural) | -semelf. | want | -ing | them | be in a hurry | -semelf. | |
they want to go dance so they are in a hurry (2) they are anxious to go dance (2) they are nervous from wanting to dance (2) they feel antsy to go dancing (2) | |||||||||
| kʰe | -mane | bit̪'a: | -ʔ | |
| dance | -dance | enjoy | -semelf. | |
like dancing have fun dancing | ||||